İncecikten bir kar yağar
Elif adını kar, koku, bakış ve yazı imgeleriyle her dörtlüğe yayan Karacaoğlan’ın en tanınmış türkülerinden.
- 1
İncecikten bir kar yağar
Tozar Elif Elif deye
Deli gönül abdal olmuş
Gezer Elif Elif deye
Günümüz Türkçesi +
1İnce ince kar yağıp savruluyor; sanki Elif’in adını söylüyor.
2Gönlüm de kendinden geçmiş bir gezgin gibi her yerde Elif diye dolaşıyor.
- 2
Elif’in uğru nakışlı
Yavru balaban bakışlı
Yaylâ çiçeği kokuşlu
Kokar Elif Elif deye
Günümüz Türkçesi +
1Elif’in yürüyüşü süslü, bakışı yavru bir doğan kadar canlıdır.
2Yayla çiçekleri gibi kokar; kokusu bile Elif’in adını söyler.
Dörtlük yorumu +
Elif tek bir benzetmeye sığmıyor: Yürüyüşü nakış, bakışı yavru doğan, kokusu yayla çiçeği. Şair onu tarif ettikçe insanla tabiat arasındaki sınır siliniyor.
- 3
Elif kaşlarını çatar
Gamzesi sineme batar
Ak elleri kalem tutar
Yazar Elif Elif deye
Günümüz Türkçesi +
1Elif kaşlarını çatınca yan bakışı göğsüme saplanır.
2Beyaz elleri kalemi tutar ve sanki durmadan kendi adını yazar.
Dörtlük yorumu +
Elif’in bakışı göğse saplanan bir ok kadar keskin; eli ise durmadan kendi adını yazan bir kalem tutuyor. Âşık baktığı her yerde hem yarayı hem yarayı açanın imzasını görüyor.
- 4
Evlerinin önü çardak
Elif’in elinde bardak
Sanki yeşil başlı ördek
Yüzer Elif Elif deye
Günümüz Türkçesi +
1Evlerinin önünde bir çardak, Elif’in elinde bir bardak var.
2Elif, yeşil başlı bir ördek gibi süzülerek yürür.
Dörtlük yorumu +
Çardak ve bardakla başlayan sıradan köy sahnesi, Elif yürüyünce su üstündeki bir görüntüye dönüşüyor. “Yürümek” yerine “yüzmek” denmesi onun zarafetini gözümüzün önüne getiriyor.
- 5
Karacaoğlan emelerin
Gönül sevmez değmelerin
İliklemiş düğmelerin
Çözer Elif Elif deye
Günümüz Türkçesi +
1Karacaoğlan der ki: Boşuna uğraşmayın; gönül sıradan kişileri sevmez.
2Elif’in iliklediği düğmeleri bile onun adını söyleyerek çözer.
Dörtlük yorumu +
Gönül herkesi sevmiyor; Elif’i seçmiş ve artık en küçük harekette bile onun adını duyuyor. Tekrar edilen “Elif”, dörtlüğün sonunda bir isimden çok kalp atışı gibi işliyor.
Metnin kaynağı
Türkçe Vikikaynak’taki 139711 numaralı sürüm esas alındı. Sözlü gelenek nedeniyle farklı icra ve metin varyantları bulunabilir.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Dörtlük yorumu +
Kar taneleri düşmüyor da havada “Elif” diye fısıldaşıyor sanki. Âşığın gönlü de bir abdala dönüşüp aynı adı tekrarlaya tekrarlaya yollara düşüyor.