Ben yürürüm yana yana

Aşkın kişiyi ateş, rüzgâr, yol ve sele dönüştüren hâllerini ‘Gel gör beni aşk neyledi’ nakaratıyla görünür kılan Yunus Emre ilahisi.

1. 1

   Ben yürürem yana yana

   Aşk boyadı beni kana

   Ne âkilem ne divâne

   Gel gör beni aşk neyledi

   Günümüz Türkçesi +

   1İçim yana yana yürürüm.

   2Aşk beni baştan başa kana ve ateşe boyadı.

   3Artık ne bütünüyle akıllıyım ne de deli.

   4Gel de aşkın beni ne hâle getirdiğini gör.

   Dörtlük yorumu +

   Yürümek normalde ilerlemektir; Yunus ise yanarak ilerliyor. Aşk onu akıl ile delilik arasındaki güvenli sınırlardan çıkarıp tanımı zor bir hâle sokuyor. Nakarat bir yakınma kadar tanıklık çağrısıdır: Bu dönüşüm uzaktan anlaşılamaz, gelip görmek gerekir.

2. 2

   Gâh eserim yeller gibi

   Gâh tozarım yollar gibi

   Gâh çağlarım seller gibi

   Gel gör beni aşk neyledi

   Günümüz Türkçesi +

   1Bazen rüzgârlar gibi eserim.

   2Bazen yollar gibi toza bulanırım.

   3Bazen seller gibi coşkuyla çağlarım.

   4Gel de aşkın beni ne hâle getirdiğini gör.

   Dörtlük yorumu +

   Aşk tek bir ruh hâli üretmiyor; insanı rüzgâr kadar hafif, yol kadar tozlu, sel kadar taşkın yapıyor. Üç hareket de durmayı reddediyor. Yunus’un iç dünyası tabiatın değişken kuvvetleriyle görünür oluyor.

3. 3

   Ben yürürem elden ele

   Dost sorarım dilden dile

   Gurbette hâlim kim bile

   Gel gör beni aşk neyledi

   Günümüz Türkçesi +

   1Memleketten memlekete dolaşırım.

   2Her dilde ve her karşılaşmada gerçek dostu sorarım.

   3Gurbette benim hâlimi kim anlayabilir?

   4Gel de aşkın beni ne hâle getirdiğini gör.

   Dörtlük yorumu +

   Yolculuğun amacı yeni yerler görmek değil ‘Dost’u aramak. Buna rağmen her yeni dil, şairin anlaşılma ihtimalini garanti etmiyor. Dörtlüğün acısı yalnız uzakta bulunmak değil, hâlini bilen birine rastlayamamaktır.

4. 4

   Benzim sarı gözlerim yaş

   Bağrım yara ciğerim taş

   Hâlim bilen dertli kardeş

   Gel gör beni aşk neyledi

   Günümüz Türkçesi +

   1Yüzüm sararmış, gözlerim yaş içindedir.

   2Yüreğim yaralı; dayanabilmek için içim taş kesilmiştir.

   3Benim hâlimi ancak aynı derdi taşıyan bir kardeş bilir.

   4Gel de aşkın beni ne hâle getirdiğini gör.

   Dörtlük yorumu +

   Aşk görünmez bir duygu olmaktan çıkıp bedene yazılıyor: Sarı yüz, yaşlı göz ve yaralı bağır. Yunus yine de herkesin anlayacağını düşünmüyor; gerçek bilgi açıklamadan değil benzer yarayı taşımaktan geliyor.

5. 5

   Aşkın beni mest eyledi

   Aldı gönlüm hast’eyledi

   Öldürmeğe kast eyledi

   Gel gör beni aşk neyledi

   Günümüz Türkçesi +

   1Aşk beni kendimden geçirip sarhoş etti.

   2Gönlümü ele geçirip onu hasta etti.

   3Sanki beni öldürmeye yöneldi.

   4Gel de aşkın beni ne hâle getirdiğini gör.

   Dörtlük yorumu +

   Sarhoşluk, hastalık ve ölüm tehdidi art arda sıralanıyor; fakat şair bunlardan kurtulmak istemiyor. Çünkü aşkın ‘öldürdüğü’ şey bedenden önce eski benliktir. Tehlike ile arzu aynı yerde buluşuyor.

6. 6

   Ben Yunus-i bîçâreyim

   Aşk elinden âvâreyim

   Baştan ayağa yâreyim

   Gel gör beni aşk neyledi

   Günümüz Türkçesi +

   1Ben çaresiz Yunus’um.

   2Aşk yüzünden yersiz yurtsuz dolaşıyorum.

   3Baştan ayağa yarayla kaplıyım.

   4Gel de aşkın beni ne hâle getirdiğini gör.

   Dörtlük yorumu +

   Yunus finalde adını söylerken kendisini bir başarıyla değil çaresizlik, avarelik ve yara ile tanımlıyor. Fakat şiiri söyleyebilmesi, yaranın yalnız yıkım olmadığını gösteriyor: Aşk onu dağıtırken aynı zamanda unutulmayacak bir sese dönüştürüyor.